W dniu 1 października 2021 r. Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będącej podatkową częścią programu Polski Ład.
Zakres wprowadzanych zmian
I. Zmiany w zakresie podatku PIT
1. Zmiana podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz likwidacja odliczania składki zdrowotnej od podatku: przedsiębiorcy rozliczający PIT na zasadach ogólnych, przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym, przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową, ujednolicenie terminów rozliczania składek zdrowotnych i społecznych
2. Ulga dla klasy średniej
3. Ulga na powrót
4. PIT-0 dla seniorów
5. PIT-0 dla rodzin 4+
6. Katalog nowych ulg: symultaniczna ulga IP Box i B+R, ulga na prototyp, ulga na robotyzację, ulga na zatrudnienie innowacyjnych pracowników, ulga na CSR, ulga na terminal płatniczy, ulga IPO, ulga prowzrostowa, ulga dla podatników inwestujących w alternatywne spółki inwestycyjna, ulga konsolidacyjna
7. Zmiany zasad opodatkowania przychodów osiąganych z najmu lub dzierżawy
II. Zmiany w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
III. Zmiany w zakresie karty podatkowej
IV. Zmiany w estońskim CIT
V. Zmiany w zakresie podatku VAT
1. Grupy VAT
2. Opcja opodatkowania VAT usług finansowych
Zmiany w zakresie podatku PIT
1. Podwyższenie kwoty wolnej od podatku z 8000 zł do 30000 zł
2. Podwyższenie z 85528 zł do 120000 zł drugiego progu dochodów
3. Zmiany w składce zdrowotnej
4. Likwidacja możliwości odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne
5. Wprowadzenie tzw. ulgi dla klasy średniej
6. Wprowadzenie tzw. ulgi na powrót
7. Zmiana zasad opodatkowania przychodów osiąganych z najmu lub dzierżawy
8. Przeciwdziałanie szarej strefie
Podwyższenie kwoty wolnej od podatku z 8000 zł do 30000 zł dla ogółu podatników obliczających podatek według skali podatkowej
Podwyższenie z kwoty 85528 zł do kwoty 120000 zł progu dochodu przekroczenie którego powoduje zastosowanie 32% stawki podatku PIT. Bez zmian pozostaje próg 1000000 zł dla daniny solidarnościowej.
Zmiana podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz likwidacja prawa do odliczania składki zdrowotnej od podatku PIT
Ustawa uchyla przepisy, które w stanie prawnym do dnia 31 grudnia 2021 r. stanowią podstawę odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru. Ustawa rozciąga składkę zdrowotną także na osoby otrzymujące wynagrodzenie na podstawie stosunku powołania: członków zarządu spółek kapitałowych i ich prokurentów.
Przedsiębiorcy rozliczający PIT według skali podatkowej
Wysokość składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej będzie wynosić 9% dochodu.
Przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym
Wysokość składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się według podatku liniowego będzie wynosić wynieść 4,9% dochodu. Niemniej, składka zdrowotna nie będzie mogła być niższa niż 9% minimalnego wynagrodzenia.
Przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych
Składka zdrowotna dla przedsiębiorców opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych będzie zależna od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz rocznych przychodów osiąganych przez danego przedsiębiorcę:
– przy przychodach rocznych do 60000 zł podstawa wyniesie 60% przeciętnego wynagrodzenia,
– przy przychodach rocznych od 60000 do 300000 zł podstawa wyniesie 100% przeciętnego wynagrodzenia,
– przy przychodach rocznych ponad 300000 zł podstawa wyniesie 180% przeciętnego wynagrodzenia.
Przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową
Wysokość składki zdrowotnej dla podatników rozliczających się w oparciu o kartę podatkową wyniesie 9% minimalnego wynagrodzenia.
Ujednolicenie terminów rozliczania składek zdrowotnych i społecznych
Ustawa wprowadza ujednolicenie terminu rozliczania zaliczek na podatek PIT oraz składek zdrowotnych i społecznych, to jest do 20-stego dnia następnego miesiąca.
Ulga dla klasy średniej
Ustawa wprowadza ulgę dla osób osiągających przychody z tytułu stosunku pracy (w tym stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy), jak również dla przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej.
Ulga nie będzie przysługiwała osobom osiągającym przychody z tytułu umów cywilnoprawnych, ani emerytom.
Ulga będzie dotyczyła osób, których roczne zarobki wyniosą od 68412 zł do 133692 zł.
U pracowników przychody.
U przedsiębiorców przychody pomniejszone o koszty prowadzenia działalności.
Z ulgi dla klasy średniej nie korzystają przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym, jak również przedsiębiorcy opodatkowani od przychodów ewidencjonowanych.
Ulga na powrót
Ulga kierowana jest do osób, które przez minimum trzy lata mieszkały i pracowały za granicą i które decydują się na powrót i zmianę rezydencji podatkowej na polską. W wyniku jej działania przez cztery lata od powrotu do Polski płacić będą niższy podatek dochodowy.
PIT-0 dla seniorów (60+/65+)
Korzystać z ulgi będą mogli zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, jak również przedsiębiorcy (opodatkowanie według skali podatkowe, liniowe i ryczałtowe), którzy pomimo osiągnięcia uprawnień emerytalnych pozostaną na rynku pracy. PIT-0 dla seniora będzie działał podobnie jak PIT-0 dla młodych, tzn. obejmie roczny przychód do kwoty 85528 zł. Seniorzy rozliczający się na zasadach ogólnych będą mieli także do wykorzystania jeszcze kwotę wolną, która wyniesie 30000 zł.
PIT-0 dla rodzin 4+
PIT-0 dla rodzin 4+ to rozwiązanie adresowane do rodziców (w tym zastępczych i opiekunów prawnych), którzy wychowują co najmniej czworo dzieci. To rozwiązanie dla wszystkich – niezależnie od tego czy są pracownikami, przedsiębiorcami (w tym opodatkowanymi podatkiem liniowym i ryczałtem ewidencjonowanym), wychowują dzieci razem, czy są samotnymi rodzicami. Rodzic co najmniej czwórki dzieci, który osiąga przychody do kwoty 85528 zł, nie będzie płacić podatku PIT. Rodzic na osiągający dochód opodatkowany wedle skali podatkowej będzie korzystał jeszcze dodatkowo z podwyższonej kwoty wolnej wynoszącej 30000 zł.
Zmiany w wspólnym rozliczaniu małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci
Wspólne rozliczenie się ze współmałżonkiem możliwe już w roku zawarcia małżeństwa: od dnia zawarcia związku małżeńskiego dochody mogą być rozliczane wspólnie, a nie dopiero od kolejnego roku podatkowego.
W przypadku osób samotnie wychowujących dzieci zastąpienie możliwości wspólnego rozliczania się nową ulgą dla samotnie wychowującego rodzica w stałej kwocie 1500 zł rocznie.
Zmiany zasad opodatkowania przychodów osiąganych z najmu lub dzierżawy budynków i lokali mieszkalnych
Ustawa przewiduje, ale dopiero z dniem 1 stycznia 2023 r., wprowadzenie jednolitych zasad opodatkowania przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze. Przychody te będą opodatkowane wyłącznie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Ryczałt dla przychodów z tego tytułu nie ulega zmianie i będzie wynosił 8,5% przychodów do kwoty przychodu 100000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100000 zł.
Zmiany zasad opodatkowania przychodów osiąganych z najmu lub dzierżawy budynków i lokali mieszkalnych
Ustawa przewiduje, ale dopiero z dniem 1 stycznia 2023 r., że amortyzacja budynków i lokali mieszkalnych na gruncie PIT i CIT nie będzie stanowiła podatkowych kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to także przychodów z najmu osiąganych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Przeciwdziałanie zatrudniania bez opodatkowania
W ustawie znalazły się rozwiązania dotyczące nielegalnego zatrudniania pracowników oraz nieujawniania części ich wynagrodzenia. W celu przeciwdziałaniu temu zjawisku ustawa zawiera możliwość przypisania pracodawcy za każdy miesiąc nielegalnego zatrudnienia przychodu w wysokości równowartości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Nabycie sprawdzające
Pracownicy KAS będą uprawnienie do nabywania od podatników towarów i usługi, celem kontroli prawidłowości opodatkowania.
Przesyłanie ksiąg i ewidencji w podatku PIT w formie elektronicznej od 2023 r.
Obowiązek wysyłania kolejnych plików JPK, takich jak: JPK_KR (księgi rachunkowe), JPK_PKPIR (podatkowa księga przychodów i rozchodów), JPK_EWP (ewidencja przychodów).
Zmiany w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Obniżone zostaną stawki ryczałtu dla osób wykonujących zawody medyczne, tj. lekarzy, lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, psychologów, fizjoterapeutów, oraz zawody techniczne, tj. architektów, inżynierów budownictwa, rzeczoznawców budowlanych.
Przychody osiągane ze świadczenia usług w zakresie opieki zdrowotnej (PKWiU dział 86), opodatkowane będą według jednej, 14% stawki ryczałtu niezależnie od tego, czy świadczone będą osobiście, czy też z pomocą osób zatrudnionych. Według stawki 14% opodatkowane będą przychody ze świadczenia usług architektonicznych i inżynierskich; usług badań i analiz technicznych (PKWiU dział 71), oraz w zakresie specjalistycznego projektowania (PKWiU 74.1).
Ustawa przewiduje niższą stawkę ryczałtu w wysokości 12% dla niektórych przychodów związanych ze świadczeniem usług w obszarze IT, które obecnie opodatkowane są według stawki 15%.
Zmiany w zakresie karty podatkowej
Ustawa stanowi, że stosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej będzie dotyczyło wyłącznie podatników, którzy korzystali z tej formy opodatkowania na dzień 31 grudnia 2021 r. i będą kontynuować stosowanie tej formy opodatkowania. Od dnia 1 stycznia 2022 r. nowi podatnicy nie będą mogli złożyć wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej.
Zmiany w estońskim CIT
Ustawa zakłada rozszerzenie możliwości zastosowania przepisów dotyczących ryczałtu od spółek, czyli tzw. estońskiego CIT:
– rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do opodatkowania estońskim CIT o spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne
– rezygnację z konieczności ponoszenia określonych nakładów inwestycyjnych jako warunku dla stosowania przepisów o estońskim CIT, z zachowaniem możliwości ich ponoszenia w celu skorzystania z preferencyjnej stawki ryczałtu
– rezygnację z warunku dotyczącego górnego limitu przychodów podatników opodatkowanych estońskim CIT, a w konsekwencji również z domiaru zobowiązania podatkowego
Zmiany o charakterze uszczelniającym
Ustawa przewiduje wprowadzenie przepisów o charakterze uszczelniającym:
– poszerzenie katalogu składników wykorzystywanych w prowadzonej działalności, których sprzedaż po wycofaniu ich z działalności jest kwalifikowana do przychodów z działalności
– zakaz amortyzacji składników majątku nabytych przed rozpoczęciem działalności gospodarczej
– zdefiniowanie wydatków stanowiących tzw. „ukrytą dywidendę”
Zmiany w zakresie podatku VAT
Ustawa wprowadza zmiany także podatku VAT, takie jak:
– wspólne rozliczanie się przez kilku podatników stanowiących Grupę VAT
– opcja wyboru opodatkowania usług finansowych
